Currently Empty: 0₫
Blog
Học Tiếng Anh 10 Năm Vẫn “Câm”? Vạch Trần Sai Lầm Chết Người Khi Chỉ Chạy Theo Ngữ Pháp, Từ Vựng
Chào các em và các bậc phụ huynh, thầy là Thầy Phong đây.
Trong suốt nhiều năm giảng dạy, thầy đã gặp hàng ngàn học viên. Rất nhiều em trong số đó có một điểm chung: Bảng điểm ngữ pháp rất cao, số lượng từ vựng thuộc lòng có thể lên đến vài nghìn từ, nhưng khi đứng trước một người nước ngoài, các em hoàn toàn “đứng hình” và không thể bật ra một câu giao tiếp tự nhiên.
Tại sao lại có nghịch lý “giỏi trên giấy, bất lực đời thực” này?
Vấn đề nằm ở một “tam giác quẩn” đã bám rễ sâu trong tư duy học tiếng Anh của chúng ta: Từ Vựng – Ngữ Pháp – Thi Cử. Hôm nay, thầy sẽ phân tích sâu về sai lầm chết người này và những hậu quả nghiêm trọng mà nó để lại.
“Học Về Tiếng Anh” – Sai Lầm Cố Hữu Khiến Bạn Thất Bại
Sai lầm lớn nhất chính là chúng ta đang “học VỀ tiếng Anh” (learning about English) chứ không phải là “học tiếng Anh” (learning English).
Thầy giải thích đơn giản thế này:
- Học VỀ bơi: Là bạn ngồi trên bờ, đọc sách về các kiểu bơi, lực đẩy của nước, cách quạt tay. Bạn có thể là một chuyên gia lý thuyết bơi lội.
- Học bơi: Là bạn phải nhảy xuống nước, chấp nhận uống nước, vẫy vùng và để cơ thể tự “thẩm thấu” kỹ năng đó.
Ngôn ngữ cũng vậy. Nó là một kỹ năng thực hành, không phải là một môn khoa học tĩnh. Việc chúng ta mổ xẻ câu, phân tích thì, và học thuộc lòng từ vựng chính là “ngồi trên bờ học bơi”. Chúng ta biết mọi quy tắc về nó, nhưng chúng ta không thể dùng nó.
Hậu Quả Khôn Lường Của Việc “Nhồi Nhét”: Từ Điểm Cao Đến Giao Tiếp Bất Lực
Việc sa lầy vào “tam giác quẩn” (Ngữ pháp – Từ vựng – Thi cử) sẽ để lại 4 hậu quả nghiêm trọng sau:
1. Hiện tượng “Câm Điếc Tiếng Anh” (Giỏi ngữ pháp, sợ giao tiếp)
Đây là hậu quả phổ biến nhất. Thời gian của các em bị dồn hết vào 2 kỹ năng “tĩnh” là Đọc và Viết (chủ yếu là điền từ, chia động từ). Hai kỹ năng “động” và quan trọng nhất cho giao tiếp là Nghe và Nói thì bị bỏ xó.
Kết quả? Các em có thể đạt điểm 10 bài kiểm tra, nhưng không thể nghe hiểu tốc độ nói bình thường và không thể phản xạ nói. Đó là “kiến thức chết” – kiến thức bạn biết nhưng không thể dùng.
2. Tư duy “Dịch Thuật” và Nỗi Sợ Sai Ám Ảnh
Khi bị ám ảnh bởi ngữ pháp, não bộ của các em bị ép vào một quy trình phản xạ cực kỳ chậm và thiếu tự nhiên:
- Muốn nói một câu -> Nghĩ câu đó bằng Tiếng Việt.
- Dịch từng từ trong đầu sang Tiếng Anh.
- Dừng lại! Kiểm tra ngữ pháp: Dùng thì gì? Mạo từ “a/an/the” ở đâu? Chia động từ đúng chưa?
- Rón rén nói ra.
Quá trình này mất quá nhiều thời gian, khiến cuộc hội thoại bị “gãy”. Nguy hiểm hơn, nó hình thành “nỗi sợ sai” (Fear of Making Mistakes). Các em thà im lặng còn hơn nói ra một câu có thể sai ngữ pháp.
3. Kiến Thức Rời Rạc, Nói Tiếng Anh Như “Người Máy”
Việc học từ vựng theo danh sách (word lists) là một thảm họa. Các em học “apple = quả táo” mà không biết cách dùng nó trong một cụm từ tự nhiên.
Các em không học được Collocations (các cụm từ đi với nhau). Ví dụ, người bản xứ nói “make a mistake” (phạm lỗi) chứ không ai nói “do a mistake”. Nếu chỉ học “make = làm” và “do = làm”, các em sẽ không bao giờ nói đúng.
Hậu quả là các em nói và viết tiếng Anh rất “gượng gạo”, thiếu tự nhiên, nghe như “Google Dịch”.
4. Giết Chết Động Lực và Tình Yêu Với Tiếng Anh
Khi mục tiêu cuối cùng là điểm số và vượt qua kỳ thi, việc học trở thành gánh nặng. Động lực của các em đến từ bên ngoài (sợ điểm kém, áp lực bố mẹ) chứ không phải sự tò mò, yêu thích từ bên trong.
Hệ quả tất yếu? “Thi xong trả chữ”. Kiến thức nhồi nhét sẽ bị não bộ đào thải ngay khi kỳ thi kết thúc. Và bi kịch hơn, nhiều em đâm ra ghét tiếng Anh, cảm thấy mình “không có năng khiếu” và từ bỏ hoàn toàn.
Lối Thoát Nào Cho Bạn? Hãy “Học” Tiếng Anh, Đừng “Học Về” Nó Nữa!
Là một giáo viên, thầy hiểu rằng hệ thống thi cử hiện tại vẫn tạo nhiều áp lực. Tuy nhiên, nếu mục tiêu của các em là GIAO TIẾP được, các em phải thay đổi tư duy ngay lập tức.
Đừng coi tiếng Anh là một môn học để “vượt qua”, hãy coi nó là một kỹ năng để “sử dụng”.
- Ưu tiên NGHE (Input) lên hàng đầu: Hãy “tắm” mình trong ngôn ngữ. Nghe thật nhiều các nội dung mà em hiểu và em thích (phim, podcast, nhạc). Như một đứa trẻ, các em phải nghe đủ nhiều trước khi có thể nói.
- Học từ vựng và ngữ pháp TRONG NGỮ CẢNH: Vứt ngay các danh sách từ vựng khô khan đi. Hãy học từ mới qua truyện đọc, qua phim ảnh. Các em sẽ “thẩm thấu” ngữ pháp và cách dùng từ một cách tự nhiên mà không cần “học thuộc lòng”.
- Chấp nhận sai lầm: Coi việc nói sai là một phần tất yếu của quá trình học. Sự lưu loát (Fluency) quan trọng hơn sự hoàn hảo (Accuracy) ở giai đoạn đầu.
- Thay đổi mục tiêu: Mục tiêu của em không phải là 9 điểm ngữ pháp, mà là “có thể trò chuyện 15 phút với người nước ngoài về chủ đề mình thích”.
Lời kết từ Thầy Phong
Việc học tiếng Anh chỉ tập trung vào ngữ pháp và từ vựng để thi cử là một sự đầu tư không hiệu quả, lãng phí 10 năm thanh xuân của rất nhiều học sinh.
Đã đến lúc chúng ta ngừng “học VỀ tiếng Anh” và bắt đầu “học tiếng Anh” một cách thực sự.
Nếu các em vẫn đang loay hoay, không biết bắt đầu lại từ đâu để có thể giao tiếp tự tin, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới. Thầy Phong và đội ngũ luôn sẵn sàng hỗ trợ các em tìm ra một lộ trình học tập hiệu quả và thực chất.
Chúc các em thành công!
Thân ái, Thầy Phong (www.dangkieuphong.com)